Kerken
Externe links:    Gemeente Delfzijl     IVAK    Kunsthuis Oal Eer
Maak uw keus
Kerkenbouw
In Groningen en Friesland werden vanaf het midden van de twaalfde eeuw veel kloosters en kerken gebouwd. De monniken hadden veel kennis van bouwtechnieken en konden beschikken over voldoende arbeidskrachten. Tot in de veertiende eeuw mochten in Groningen en Friesland geen stenen woningen worden gebouwd.
De eerste kerken die in Noord-Nederland werden gebouwd, waren van hout en wat betreft de bouwstijl te vergelijken met de boerderijen uit die tijd. Vanaf de tiende eeuw gebruikt men steen; eerst tufsteen later baksteen. Van de tufstenen kerken en torens is weinig over. Bij restauraties en herbouw werd baksteen gebruikt; het nog aanwezige tufsteen werd hergebruikt. De westelijke muur van de kerk van Holwierde bijvoorbeeld bestaat uit tufsteen. In de loop der eeuwen is ook de bouwstijl veranderd. Werd eerst gebouwd in de romaanse stijl, vanaf het midden van de dertiende eeuw gaat het langzaam over naar de gotische stijl. Een tussenfase, waarin het verloop in de stijl duidelijk herkenbaar is in de kerkenbouw, noemen we de romano-gotische stijl.

De romaanse bouwstijl
Tussen de tiende en dertiende eeuw worden de kerken gebouwd volgens de principes van de romaanse bouwstijl. Deze stijl kenmerkt zich door zware massieve muren en dikke pijlers die de gewelven dragen. Hoog in de muren bevinden zich kleine rondboogvensters. Het zijn meestal kleine vierkante zaalkerken met een rondgesloten koor, soms vijfzijdig of rechthoekig. Rond het koor bevinden zich vaak meerdere lager geplaatste rondboogramen om het altaar zo goed mogelijk te belichten. Veel licht was in de kerk niet nodig; de mensen konden niet lezen en ramen verzwakken de muren.
Het schip was overdekt door een houten zolder. In de buitenmuren zijn soms enkele spaarvelden (dunnere, verzonken muurdelen) aangebracht met bovenlangs een boogfries. Het koor is in de regel wat smaller dan het schip. Bij veel kerken zijn in de muren lisenen aangebracht. Dit zijn verticale stroken die de muur in vlakken verdelen, waarbij de lisenenstrook een halve steen buiten de muur uitsteekt.
Lees verder